علائم بزرگی پروستات و روش‌های تشخیص آن

پروستات غده‌ای است که در زیر مثانه و جلوی راست‌روده قرار دارد و نقش مهمی در تولید مایع منی دارد. با افزایش سن – معمولاً از دهه‌ی پنجم به بعد – در بسیاری از مردان این غده دچار رشد سلولی می‌شود که به آن بزرگی خوش‌خیم پروستات (BPH) می‌گوییم. این تغییرات ربطی به سرطان پروستات ندارند، اما می‌توانند باعث فشار بر مجرای ادرار و بروز مشکلات ادراری شوند

دکتر حسین کرامتی، متخصص و جراح کلیه و مجاری ادراری در گفتگو با بازتاب رسانه بیان کرد :

مهم‌ترین علائم بزرگی پروستات چیست؟

شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:

• تکرر ادرار، به‌ویژه در شب
• احساس فوریت برای دفع ادرار
• ضعف در جریان ادرار یا قطع و وصل شدن آن
• نیاز به زور زدن برای شروع ادرار
• احساس تخلیه ناقص مثانه

در مراحل پیشرفته‌تر، ممکن است احتباس ادرار یا عفونت‌های مکرر مجاری ادراری نیز دیده شود.

آیا این علائم همیشه به معنی بزرگی پروستات هستند؟

تشخیص بر اساس چند مرحله انجام می‌شود:

1. معاینه فیزیکی (معاینه رکتال): بررسی اندازه، قوام و شکل پروستات از طریق معاینه مقعدی.
2. آزمایش PSA (آنتی‌ژن اختصاصی پروستات): برای افتراق بزرگی خوش‌خیم از موارد مشکوک به سرطان.
3. سونوگرافی از پروستات و مثانه: که به ما حجم پروستات، وضعیت تخلیه مثانه و باقیمانده ادرار را نشان می‌دهد.
4. در برخی موارد، اوروفلومتری یا سیستوسکوپی ممکن است برای بررسی دقیق‌تر به‌کار رود.

چه زمانی بیمار باید به پزشک مراجعه کند؟

هر مرد بالای ۵۰ سال که دچار تغییر در الگوی ادرار می‌شود، چه از نظر دفعات، چه شدت جریان، باید با متخصص مشورت کند. همچنین کنترل سالیانه PSA برای مردان میانسال اهمیت دارد، چون برخی تغییرات ممکن است بدون علامت باشند.

آیا بزرگی پروستات همیشه نیاز به جراحی دارد؟

خیر، بسیاری از موارد با درمان دارویی قابل کنترل هستند. داروهایی مانند آلفابلوکرها یا مهارکننده‌های آنزیم ۵-آلفا ردوکتاز اغلب باعث کاهش علائم می‌شوند.

اگر با وجود درمان دارویی، علائم شدید باقی بمانند یا احتباس ادرار ایجاد شود، آنگاه درمان جراحی مثل برداشت پروستات از راه مجرا (TURP) توصیه می‌شود.

نکات پیشگیرانه‌ای هم وجود دارد؟

اگرچه نمی‌توان از بزرگی پروستات به‌طور کامل پیشگیری کرد، اما:

• حفظ وزن مناسب،
• کاهش مصرف چربی‌ها و گوشت قرمز،
• فعالیت بدنی منظم،
• و مصرف سبزیجات تازه و مایعات کافی

می‌تواند روند بیماری را کُند کند و کیفیت زندگی را بهبود بخشد.

و در خاتمه دکتر حسین کرامتی ، متخصص و جراح کلیه و مجاری ادراری عنوان کرد :

«بزرگی پروستات بخشی طبیعی از روند افزایش سن در مردان است، اما تشخیص به‌موقع و پیگیری مناسب، از بروز عوارض جدی آن جلوگیری می‌کند.»