صنعت خودرو در مدار نزولی

به گزارش  بازتاب رسانه از مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با عنوان «پایش بخش حقیقی اقتصاد ایران؛ بخش صنعت و معدن» نشان می‌دهد روند ۱۰ ماهه امسال نیز در این رشته فعالیت نزولی بوده است. طی این مدت، شاخص تولید خودرو و قطعات ۳.۵ درصد و شاخص فروش ۳.۸ درصد نسبت به مدت مشابه سال ۱۴۰۳ افت داشته است.

در مقیاس کلان‌تر، شاخص تولید بخش صنعت مبتنی بر شرکت‌های صنعتی بورسی در دی‌ماه نسبت به ماه مشابه سال قبل ۶.۵ درصد افزایش داشته، اما در مقایسه با آذرماه با کاهش ۵.۴ درصدی مواجه شده است. در این میان، رشته فعالیت خودرو و قطعات در کنار لاستیک و پلاستیک و تجهیزات برقی بیشترین سهم را در کاهش ماهانه شاخص تولید به خود اختصاص داده‌اند.

شاخص فروش بخش صنعت نیز اگرچه در دی‌ماه نسبت به سال گذشته ۹.۸ درصد رشد داشته، اما نسبت به آذرماه ۴.۲ درصد کاهش یافته است. در این بخش نیز خودرو و قطعات در کنار دارو و لاستیک و پلاستیک بیشترین نقش را در افت فروش ماهانه ایفا کرده‌اند.

تحلیلگران، افت محسوس تولید و فروش خودرو در دی‌ماه را حاصل برآیند مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و سیاسی می‌دانند. فشارهای تورمی و رشد مداوم سطح عمومی قیمت‌ها، هزینه نهاده‌های تولید را افزایش داده و حاشیه سود بنگاه‌های خودرویی را تحت فشار قرار داده است؛ مساله‌ای که به محدود شدن ظرفیت تولید و کاهش قدرت رقابتی منجر شده است.

همزمان، نوسانات شدید ارزی و کاهش ارزش پول ملی طی ماه‌های اخیر، هزینه واردات مواد اولیه و تجهیزات را بالا برده و فضای تصمیم‌گیری بنگاه‌ها را با نااطمینانی بیشتری مواجه کرده است. به اعتقاد کارشناسان، بی‌ثباتی در بازار ارز، برنامه‌ریزی میان‌مدت و بلندمدت تولیدکنندگان را مختل کرده و بر سطح تولید و فروش اثر منفی گذاشته است.

در کنار این عوامل، تشدید محدودیت‌های تجاری و تحریم‌ها، به‌ویژه پس از فعال شدن «مکانیسم ماشه»، مسیر تامین قطعات و فناوری‌های موردنیاز صنعت خودرو را با دشواری‌های مضاعف روبه‌رو کرده است. همچنین برخی تحولات سیاسی و اختلالات مقطعی در زیرساخت‌هایی مانند اینترنت، بر فرآیند فروش و خدمات پس از فروش نیز اثر منفی گذاشته است.

مجموع این متغیرها موجب شده صنعت خودرو در دی‌ماه با افت همزمان تولید و فروش مواجه شود؛ روندی که در صورت تداوم، می‌تواند چشم‌انداز رشد این صنعت را در ماه‌های آینده با چالش‌های جدی‌تری روبه‌رو کند.