ترسیم افق همکاریهای دیجیتال ایران در مجمع بریکس ۲۰۲۶
رئیس پژوهشکده مطالعات راهبردی فاوا در مجمع نوآوری شبکههای آینده بریکس، بر گسترش همکاری ایران با کشورهای عضو در حوزههای هوش مصنوعی، زیرساخت و امنیت سایبری تأکید کرد.
به گزارش بازتاب رسانه، دکتر علیرضا یاری، رئیس پژوهشکده مطالعات راهبردی فاوا و اقتصاد دیجیتال، در مجمع نوآوری شبکههای آینده بریکس ۲۰۲۶ که در شهر شنزن چین برگزار شد به تشریح برنامههای تحول دیجیتال ایران و فرصتهای همکاری با کشورهای عضو بریکس پلاس پرداخت.
وی در این ارائه با اشاره به جهتگیریهای برنامه هفتم پیشرفت کشور، تحول دیجیتال را یکی از محورهای اصلی توسعه اقتصادی ایران دانست و گفت: توسعه زیرساختهای ارتباطی، دولت دیجیتال، اقتصاد دیجیتال، امنیت سایبری و توانمندسازی سرمایه انسانی از مهمترین محورهایی است که در این برنامه مورد توجه قرار گرفته است.
یاری با اشاره به پیشرفتهای ایران در توسعه زیرساختهای ارتباطی اظهار کرد: پوشش سراسری نسل چهارم ارتباطات، آغاز استقرار نسل پنجم در شهرهای بزرگ، توسعه شبکه فیبر نوری و گسترش مراکز داده، بستر مناسبی برای شکلگیری اقتصاد دیجیتال فراهم کرده است. به گفته وی، این زیرساختها ظرفیت تبدیل شدن ایران به یکی از مراکز تبادل داده منطقهای، میزبانی خدمات ابری و توسعه کاربردهای هوش مصنوعی را فراهم میکند.
رئیس پژوهشکده مطالعات راهبردی فاوا و اقتصاد دیجیتال در ادامه به اقدامات انجامشده در حوزه دولت دیجیتال اشاره کرد و گفت: ایجاد زیرساختهایی مانند شبکه تبادل اطلاعات، ابر دولت، قابلیت تعاملپذیری دادهها و توسعه هویت دیجیتال، زمینه ارائه خدمات هوشمند و شفاف را فراهم کرده است.
وی همچنین با اشاره به رشد اقتصاد دیجیتال در ایران افزود: ارزش افزوده بخش فناوری اطلاعات و ارتباطات در سالهای اخیر رشد قابل توجهی داشته و حوزههایی مانند سکوهای دیجیتال، خدمات ابری، کاربردهای هوش مصنوعی، اکوسیستم استارتاپی، محتوای دیجیتال و تجارت الکترونیک از مهمترین حوزههای توسعه این بخش به شمار میروند.
یاری در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع امنیت سایبری پرداخت و تأکید کرد: توسعه اتصال دیجیتال بدون اعتماد، پایدار نخواهد بود.
وی با اشاره به افزایش تهدیدات سایبری از جمله حملات باجافزاری و تهدیدات مبتنی بر هوش مصنوعی، همکاری بینالمللی در حوزه تبادل اطلاعات تهدید، ظرفیتسازی و تدوین استانداردهای مشترک امنیتی را ضروری دانست.
وی همچنین بر اهمیت آموزش و توانمندسازی دیجیتال تأکید کرد و گفت: اگرچه زیرساختهای ارتباطی امکان دسترسی را فراهم میکنند، اما این مهارتهای دیجیتال هستند که ارزشآفرینی میکنند.
در این زمینه، همکاری در حوزه برنامههای آموزشی مشترک، تبادل پژوهشگر و توسعه گواهینامههای مهارتی میتواند نقش مهمی در تقویت سرمایه انسانی دیجیتال ایفا کند.
رئیس پژوهشکده مطالعات راهبردی فاوا و اقتصاد دیجیتال در ادامه به فرصتهای همکاری ایران با کشورهای بریکس پلاس اشاره کرد و گفت: توسعه کریدورهای فیبر نوری و اتصال فرامرزی، همکاری در ایجاد مراکز داده و خدمات ابری، توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی، ایجاد زیرساختهای عمومی دیجیتال، همکاری در حوزه امنیت سایبری و تبادل اطلاعات تهدید، همافزایی در استانداردها و گسترش تجارت و سکوهای دیجیتال از جمله حوزههای مهم همکاری میان کشورهای عضو بریکس به شمار میرود.
در بخش دیگری از این رویداد، پنل «ساخت شبکه همکاری اکوسیستم دیجیتال بریکس» با حضور نمایندگان نهادهای پژوهشی، سرمایهگذاری، سازمانهای بینالمللی و فعالان بخش خصوصی برگزار شد و دکتر یاری بهعنوان نماینده پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات ایران در این نشست به بیان دیدگاههای خود پرداخت.
وی در این پنل با اشاره به چالشهای همکاری بینالمللی در حوزه فناوریهای دیجیتال گفت: چالش اصلی در مسیر نوآوری دیجیتال، کمبود دانش یا استعداد نیست، بلکه محدودیت دسترسی به برخی از اکوسیستمهای نوآوری جهانی از جمله سختافزارهای پیشرفته، تراشهها، سکوهای ابری و کانالهای تحقیق و توسعه مشترک است.
به گفته وی، این وضعیت نوعی پارادوکس ایجاد کرده است؛ زیرا از یک سو انتظار میرود کشورها در شبکههای آینده نوآوری کنند و از سوی دیگر دسترسی آنها به برخی از زیرساختهای لازم برای این نوآوری محدود شده است.
یاری در همین راستا همکاری در چارچوب بریکس را فرصتی برای ایجاد مسیرهای جدید نوآوری دانست و افزود: کشورهای بریکس میتوانند با توسعه معماریهای شبکه متنباز، ایجاد بسترهای آزمایشی مشترک برای شبکههای نسل ششم و شبکههای مبتنی بر هوش مصنوعی و همچنین تدوین استانداردهای مشترک، زمینه شکلگیری یک اکوسیستم نوآوری مستقل و چندقطبی را فراهم کنند.
وی همچنین درباره نقش سرمایه در توسعه اکوسیستم دیجیتال بینالمللی گفت: سرمایهگذاری در حوزه فناوری به شدت تحت تأثیر شفافیت و کاهش ریسک است و بریکس میتواند با ایجاد چارچوبهای نظارتی شفاف، استانداردهای مشترک، شناسایی متقابل گواهینامهها و ایجاد بسترهای آزمایشی مشترک برای اثبات مفهوم، زمینه جذب سرمایه برای پروژههای دیجیتال را فراهم کند.
یاری در پایان تأکید کرد: ایران با برخورداری از زیرساختهای ارتباطی گسترده، نیروی انسانی متخصص و موقعیت ژئوپلیتیک ویژه، آمادگی دارد بهعنوان یکی از شرکای فعال در همکاریهای منطقهای و بینالمللی حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در چارچوب بریکس پلاس نقشآفرینی کند.
